پرسونای مخاطب و نقش آن در تولید محتوای ارزشمند

بگذارید ابتدای کار  با دو مثال مفهوم پرسونای مخاطب را برای شما تشریح کنم.
تاحالا شده برای خرید کالا و خدماتی وارد یک مغازه شوید و احساس کنید فروشنده بهتر از شما می داند که شما چی نیاز دارید؟
به طور مثال فرض کنید که شما میخواهید یک لباس عروس برای شب عروسی خود کرایه و یا بخرید.

فروشنده خیلی دقیق تمام احتمالات را برای شما پیش می کند و به طور مثال می گوید اگر لباس دنباله دار سنگین بردارید به راحتی نمی توانید حرکت کنید و اگر برنامه ای برای رقص دونفره و … داشته باشید خیلی اذیت می شوید و یا نکات دیگری که شما اصلا به آنها فکر نکرده اید .قطعا وقتی از این مغازه که خارج می شوید  احساس خیلی خوبی دارید که با فروشنده ای که تمام دغدغه های شما را می داند ملاقات کرده اید و از او خرید کرده اید.

ویا گاهی در فضای وب دنبال موضوعی می گردید و با مقاله ای روبرو می شوید که به صورت جامع و کامل نیازهای شما را لیست کرده و در نهایت به شما پیشنهاد کاملا هدفمند می دهد.
به طور مثال شما می خواهید یک دوربین عکاسی بخرید و در سایتی وارد می شوید که از شما میپرسد هدف شما از خرید دوربین عکاسی چیست؟ به طور مثال برای ثبت لحظات شخصی و خانوادگی یا عکاسی حرفه ای یا عکاسی در شرایط خاص مثل عکاسی در زیر آب یا ورزش یا حیات وحش و… یا برای تولید محتوا برای وب سایت و شبکه های اجتماعی؟سپس به صورت جامع و دقیق شما را راهنمایی می کند که با کمترین هزینه بهترین دوربین را خریداری کنید و اینجاست که شما با خود می گویید : جانا سخن از زبان ما می گویی.

واقعیت این است که در دنیای بازاریابی، هرچقدر مخاطب خود را بهتر بشناسید، راحت‌تر می‌توانید با او ارتباط بگیرید، اعتمادش را جلب کنید و او را به مشتری وفادار تبدیل نمایید. اما شناخت دقیق مخاطب فقط از روی حدس و گمان یا اطلاعات سطحی به دست نمی‌آید. اینجاست که مفهوم پرسونای مخاطب به میدان می‌آید.

در این مقاله، با تعریف پرسونای مخاطب، مزایای آن، روش ساخت پرسونا، نمونه‌های واقعی و اشتباهات رایج آشنا می‌شویم.

پرسونای مخاطب چیست؟

پرسونا نمایه‌ای نیمه‌تخیلی و مبتنی بر داده‌های واقعی است که خصوصیات، نیازها، چالش‌ها، اهداف، رفتارها و انگیزه‌های اصلی بخشی از مخاطبان هدف شما را توصیف می‌کند. به زبان ساده، پرسونای مخاطب یک شخصیت خیالی ولی واقعی‌نما است که نماینده‌ی گروهی از مشتریان یا کاربران شماست.

چرا از واژه‌ی «شخصیت» استفاده می‌کنیم؟

چون پرسونا مانند یک انسان واقعی با سن، شغل، دغدغه‌ها، عادت‌ها و اهداف مشخص تعریف می‌شود. این کار باعث می‌شود هنگام تولید محتوا، طراحی محصول، تبلیغات یا خدمات، دقیقاً بدانید دارید با چه کسی حرف می‌زنید و به گونه ای با او صحبت کنید که متقاعد شود از کالا و خدمات شما استفاده کند.

چرا پرسونای مخاطب مهم است؟

تولید محتوا بدون در نظر گرفتن پرسونای مخاطب مانندحرکت در شب تاریک بدون قطب نما است. شما زحمت خود را می کشید و بابت آن زمان و هزینه زیادی صرف می کنید ولی احتمال اینکه به نتیجه برسید خیلی کم است.عموما یکی از مهم ترین نکاتی که سئو کاران و یا کارفرمایان در بریف محتوا برای نیروی تولید محتوا به صورت کامل تشریح می کنند پرسونای مخاطب است.

بنا به دلایل ذیل شما قبل از تهیه محتوا باید پرسونای مخاطب را با دقت مشخص کنید تا بتوانید محتوایی ارزشمند برای او تولید کنید.

۱. درک بهتر نیازها و خواسته‌ها
با داشتن پرسونا، می‌دانید مشتری دقیقاً دنبال چیست و چه چیزی برایش ارزش دارد.

۲. تولید محتوای هدفمند
به‌جای تولید محتوای کلی، محتوایی تولید می‌کنید که دقیقاً به درد مخاطب بخورد.

۳. افزایش نرخ تبدیل
وقتی با زبان و دغدغه‌های مخاطب صحبت کنید، احتمال خرید یا اقدام او بیشتر می‌شود.

۴. صرفه‌جویی در زمان و هزینه
از آزمون و خطای زیاد جلوگیری می‌شود، چون می‌دانید روی چه چیزی تمرکز کنید.

۵. طراحی بهتر محصول و تجربه کاربری
محصولی خلق می‌کنید که دقیقاً مطابق نیازهای مخاطب باشد.

اگر به تولید محتوا با هوش مصنوعی علاقمندید این مقالات را بخوانید:

پرامپت نویسی حرفه ای به زبان ساده
ابزارهای هوش متنی تبدیل صوت به متن 

چطور پرسونای مخاطب بسازیم؟ (مرحله به مرحله)

۱. جمع‌آوری داده‌ها

برای جمع آوری داده ها می توانید از منابع زیر استفاده کنید:

• مصاحبه با مشتریان فعلی یا بالقوه
• نظرسنجی‌ها و فرم‌ها
• آمارهای سایت (Google Analytics)
• شبکه‌های اجتماعی
• مصاحبه با بخش فروش و پشتیبانی و لیست کردن ویژگی های مشتریان
  پیشنهاد من این است که حداقل از 2 روش برای جمع آوری داده ها استفاده کنید، زیرا طی سالها مشاوره و کار، کسب و کارهای زیادی را مشاهده کرده ام که هنگام جمع آوری اطلاعات و داده ها اشتباهات زیادی می کنند .بعضی از این اشتباهات ناشی از خطاهایی است که واقعا اجتناب ناپذیر است پس بهتر است از چند روش برای جمع آوری داده ها استفاده کنید.هرچند این کار زمان و هزینه زیادی می طلبد ولی خسارت ناشی از  انتخاب پرسونا اشتباه بسیار بیشتر است.

۲. شناسایی ویژگی‌های کلیدی

از بین داده‌ها، اطلاعات مهم را استخراج کنید:

• مشخصات دموگرافیک (سن، جنسیت، تحصیلات، موقعیت جغرافیایی)
• شغل و سطح درآمد
• اهداف شخصی یا حرفه‌ای
• چالش‌ها و مشکلات
• دغدغه‌ها، ترس‌ها یا مقاومت‌ها
• رفتارهای آنلاین (جست‌وجو، خرید، مصرف محتوا)
• ابزارها یا شبکه‌های اجتماعی محبوب
  اینکه کدامیک از این ویژگی ها را باید بولد کنید و به صورت حرفه ای روی آن کار کنید بسیار مهم است.به طور مثال مک دونالد در تمام دنیا همبرگر می فروشد ولی هیچ گاه در تعدادی از ایالت های هندوستان که گاو پرست هستند همبرگر با گوشت گاو یا گوساله نمی فروشد و یا شما تبلیغات این شرکت در مالزی می بینید که سیب زمینی سرخ شده را به شکل ماه در آورده و عید سعید فطر را به مسلمان مالزی تبریک می گوید.
  این بخش بندی هوشمندانه مک دونالد براساس مذهب است و کوچکترین اشتباهی در این زمینه کلا کسب و کار آنها را در آن منطقه جغرافیایی از بین خواهد برد.

۳. ساخت پرسونا

حالا وقت آن است که داده‌ها را به یک شخصیت قابل لمس تبدیل کنید:

 مثال از یک پرسونای مخاطب

نام: نرگس احمدی
سن: ۳۲ سال
شغل: کارشناس تولید محتوا در یک شرکت استارتاپی
تحصیلات: لیسانس مدیریت
محل زندگی: تهران
اهداف: یادگیری مهارت‌های بیشتر برای پیشرفت شغلی، افزایش درآمد
چالش‌ها: نداشتن وقت کافی برای آموزش، سردرگمی بین منابع آموزشی زیاد
رفتارها: بیشتر وقت خود را در لینکدین و اینستاگرام می‌گذراند، پادکست گوش می‌دهد، اهل شرکت در وبینارهاست
اولویت‌ها: آموزش‌های کاربردی و مختصر، تجربه شخصی مدرس، نمونه‌های واقعی

چند نکته مهم در ساخت پرسونا

چند پرسونای مختلف داشته باشید. اگر محصول یا خدمت‌تان چند دسته مخاطب دارد، برای هرکدام یک پرسونا طراحی کنید.
از حدس و گمان پرهیز کنید. هر چیزی که می‌نویسید باید ریشه در داده واقعی داشته باشد.
پرسونا را زنده نگه دارید. هر چند وقت یک‌بار اطلاعات را به‌روزرسانی کنید تا مطابق تغییرات بازار و رفتار مخاطب بماند.

اشتباهات رایج در ساخت پرسونای مخاطب

– ساخت پرسونا بدون تحقیق واقعی و با فرضیات
– پرسونا های زیاد و پراکنده
– تمرکز فقط بر ویژگی‌های ظاهری و نادیده گرفتن انگیزه‌ها و احساسات
– فراموش کردن استفاده از پرسونا در تصمیم‌گیری‌های واقعی بازاریابی

ابزارهای ساخت پرسونا

 برای ساخت حرفه ای و هدفمند پرسونای مخاطب از ابزارهای مختلفی همچون ابزارهای ذیل می توان استفاده کرد.

• MakeMyPersona از HubSpot
• Xtensio
• Userforge
• قالب‌های آماده Google Docs یا Notion
• ابزارهای نقشه سفر مشتری (Customer Journey Map)
  

در آخر می توان گفت

پرسونای مخاطب، قطب‌نمای هر استراتژی بازاریابی و تولید محتواست. با ساخت یک یا چند پرسونا دقیق، می‌توانید پیام‌های بازاریابی خود را شخصی‌سازی کرده، نرخ تعامل و تبدیل را افزایش دهید و تجربه‌ای ارزشمند برای مشتریان خلق کنید.تا پس از تعامل با شما بگویند جانا سخن از زبان ما می گویی.